فیل ماهی موجودی از عصر ژوراسیک
خبر صید یک فیل ماهی کم نظیردرآذرماه ۸۷که از بزرگترین ماهیان خاویاری جهان است و صيد چنين فيل ماهي عظيم الجثه در پانزده سال اخير بي سابقه بوده است.
محمود اسداللهي پس از صيد اين ماهي در گفتگو با خبرنگار فارس در بابلسر اظهار داشت: اين فيل ماهي عظيمالجثه با وزن 550 كيلوگرم و با طول 418 سانتيمتر توسط شركت آزادگان قاجارخيل صيد شد. بابت صيد اين فيل ماهي، 300 ميليون ريال، به صيادان پرداخت شد
اسلامي با اشاره به وزن زياد اين فيل ماهي افزود: پيشبيني ميشود از اين فيل ماهي 73 كيلوگرم خاويار درجه يك استخراج شود.
وي تصريح كرد: سن تقريبي این فيل ماهي حدود 40 سال تخمين زده شده است.
عمر اين ماهي در ايران 250 ميليون سال است و در حال حاضر در معرض انقراض است. نگذاريم ننگ اين انقراض به گردن نسل ما بيفتد. واقعيت اين است که تمام ارگان ها بايد با همياري هم نسبت به دوام نسل اين موجود تلاش کنند
ماهيان خاوياري که استروژن ناميده مي شوند و از خانواده تاس ماهيان هستند، از جمله گونه هاي آبزي کم نظيري هستند که از قدمتي چند صد ميليون ساله که به عصر ژوراسيک باز مي گردد بر خوردارند و از اين رو ماهيان خاويار را فسيلهاي زنده جهان مي نامند که همراه با تکاملي فيلوژني تا به امروز باز مانده اند .

فيل ماهي منحصر به فردي که فقط به سفيدرود مهاجرت مي کند.
به نظر شما چگونه میتوان از این موجود بینظیر دریای خزر محافظت کرد و آن را از خطر انقراض نجات داد
آیا منقرض کردن این ماهی برای اینکه خاویار صبحانه اشرافی عده ای را تامین کند کار درستی است ؟
به نظر شما راههای حفاظت فیل ماهی چیست ؟
خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گردشگري_ خطر انقراض نسل گونه منحصر بفرد ماهي خاويار؛ زنگ خطري است که صداي آن بايد به گوش تمامي ارگان هاي دولتي و حکومتي برسد تا فکري براي از بين بردن صيد غيرمجاز آن بکنند.
مهندس طلوعي، رئيس کارگاه شهيد بهشتي تکثير ماهي خاويار شهر سنگر در گفتگو با ميراث خبر با اعلام اين مطلب گفت:« ماهي هاي خاويار در آب شور دريا زندگي مي کنند و براي تخم ريزي به آب شيرين رودخانه مي آيند. عمدتأ به دليل حجم زياد آب رودخانه سفيدرود به اين رودخانه وارد مي شوند. البته عده کمي از آن ها هم به رودخانه چمخاله مي روند. اين ماهي ها مسير رودخانه را تا بالا طي مي کنند و هروقت آماده تخم ريزي باشند زاد و ولد خود را انجام مي دهند. عمومأ تا کنار سدسنگر مي آيند و به همين دليل کارگاه تکثير ماهي خاويار را در نزديکي اين سد ساخته ايم.
متاسفانه بعد از انقلاب جديت مبارزه با صيد غيرمجاز در بين مسئولان از بين رفت و به علت عدم کنترل آن، مردم در رودخانه ها به صيد اين ماهي مي پردازند. ماهي ها که براي تخم ريزي به رودخانه مي آيند توسط صيادان شکار مي شوند و اجازه اين کار به آنها داده نمي شود.»
وي، تکثير مصنوعي را مهمترين شيوه نجات ماهي خاويار دانست و گفت:« ما بايد ماهي هاي خاويار را به صورت مصنوعي و حفاظت شده تکثير کنيم تا بتوانيم نسل اين ماهي را حفظ کنيم.»
طلوعي، اين گونه ماهي خاويار را در جهان منحصر بفرد دانست و توضيح داد:« ماهياني که براي تخم ريزي وارد رودخانه سفيدرود مي شوند از گونه فيل ماهي هستند که بزرگترين و پرارزش ترين گونه ماهي خاويار در جهان هستند. اين گونه ماهي وارد رودخانه هاي ديگري هم مي شوند اما فيل ماهي هايي که وارد رودخانه سفيدرود مي شوند از نظر ژني، نه تنها با بقيه ماهي هاي خاويار استان بلکه با همه فيل ماهي هاي جهان فرق مي کنند. اين گونه ماهي خاويار که در جهان منحصر بفرد است، تمايل دارد تا وارد آبهاي سفيدرود شود. اما متأسفانه خطر انقراض آن جدي است. ما براي حفظ اين ماهي مجبوريم بگذاريم وارد رودخانه سفيدرود شوند و پس از آن به توليد و تکثير مصنوعي آن بپردازيم. متأسفانه صيادان غيرمجاز اجازه اين کار را به ما نمي دهند.»
وي درباره چگونگي جلوگيري از اين صيد غيرمجاز اين گونه ماهي به ميراث خبر گفت:« چند سالي بود که صيادان بومي، با حمايت همه جانبه بسياري از مسئولان، اعم از شوراي شهر و قوه قضائيه و ديگر ارگان ها به صيد اين ماهي مي پرداختند. همه با ما مخالف بودند و ما هم دستمان بسته مانده بود. قرار شد تا ما اين ماهي ها را از صيادان بومي خريداري کنيم که در سال اول ( 1382 ) به ما فروختند. اما سال 83 و 84 به اين علت که قيمت اين ماهي در بازار سياه بالا رفت، هيچ صيادي ماهي خود را به ما نفروخت و متأسفانه به هيچ ماهي خاوياري هم اجازه زاد و ولد داده نشد. بنابراين سال گذشته، خودمان اقدام به صيد اين ماهي کرديم و توانستيم 10 ماهي صيد کنيم. اما امسال زودتر اقدام کرديم و کل رودخانه را تحت کنترل درآورديم و توانستيم 36 ماهي صيد کنيم که 4 تاي آن ها ماده بودند. حداقل اين اميد را داريم تا بتوانيم نسل اين ماهي را حفظ را کنيم.»
فرج پور، مدير روابط عمومي سازمان حفاظت محيط زيست استان گيلان نيز در گفتگو با خبرگزاري ميراث فرهنگي درباره صيد غيرمجاز ماهي خاويار گفت:« گارد حفاظتي شيلات تمام تلاش خود را براي از ميان بردن اين کار مي کند، اما عرصه صيد آنقدر وسيع است که نمي شود کاري کرد. اينکه تصور کنيم مي توانيم با يگان حفاظتي جلوي قاچاق را بگيريم اشتباه است.»
وي، بهترين راه براي جلوگيري از صيد اين ماهي را فرهنگ سازي دانست و گفت:« بهترين راه، پائين آوردن ميزان مصرف گوشت اين ماهي در جامعه است که نياز به فرهنگسازي دارد. ميزان تقاضا بايد پائين بيايد تا صيد اين ماهي نيز تحت کنترل باشد. ما بايد به ارزش افزوده فکر کنيم. با صادرات خاويار مي توانيم بسياري از مواد مورد نياز اصلي خود را وارد جامعه کنيم. متأسفانه فيل ماهي 3 کيلوگرمي را که 7 سال به بلوغش مانده صيد مي کنند. ما توانايي جلوگيري سخت افزاري قاچاق را نداريم. توانايي منقرض نشدن اين گونه جانوري را نداريم. فقط بايد فرهنگ سازي کرد.»
طلوعي درباره اقدامات لازم براي تکثير و زاد و ولد ماهي خاويار توضيح داد:« متأسفانه در طول ساليان گذشته هجوم صيادان بومي باعث شد تا نسل اين ماهي در معرض خطر انقراض قرار گيرد. اداره محيط زيست استان گيلان تمام ورودي هاي غيرقانوني به رودخانه سفيدرود را بست و با شوراي شهرها و ديگر ارگان هايي که متأسفانه از صيد غيرقانوني حمايت مي کردند صحبت کرديم و موفق شديم تا مهاجرت ماهي ها را امکان پذير کنيم. چون ماهي خاويار کاتادراموسي است. (مهاجرت مي کند) با بستن رودخانه ها و صيد بيش از 30 ماهي مولد، نسبت به تکثير آن ها اقدام کرديم.»
مهندس طلوعي، درباره روش تکثير مصنوعي ماهي خاويار در کارگاه شهيد بهشتي تکثير ماهي خاويار شهر سنگر به ميراث خبر گفت:« ماهي را امسال براي اولين بار به روش درست و جديدي تکثير کرديم. روش قديم اين گونه بود که شکم مولد را پاره مي کرديم و تخم ها را برمي داشتيم. با اين روش ماهي مولد مي مرد. اما امسال برش کمي ايجاد مي کنيم و تخم ها را برمي داريم و ماهي مولد را به غذاي کنستانتره عادت مي دهيم. کارشناس ما 6 ساعت در روز در آب مي ماند تا بتواند ماهي را به خوردن اين غذا عادت دهد. با اين روش ديگر يک ماهي فقط يک بار زاد و ولد نمي کند بلکه 3 تا 4 بار عمل تکثير را انجام مي دهد.»
وي درباره روش قانوني جلوگيري از صيد غيرمجاز گفت:« طبق قانون در فصل تخم ريزي، صيد ماهيان غدقن است. چرا که هر ماهي بايد يک بار در طول عمرش تخم ريزي کند. اما ماهي خاويار استثناست چرا که صيدش به طور کامل غدقن است و فقط در انحصار شيلات است.
متأسفانه در ايران مجازات براي صيادان غيرمجاز بسيار کم است و براي هر کيلو گوشت خاوياري 5 هزار تومان جريمه در نظر مي گيرند. جالب است که در کانادا حکم کشتن ماهي خاويار برابر با قتل انسان است و براي صيد غيرمجاز آن جريمه اي بالغ بر 10 هزار دلار و به اضافه 12 سال زندان در نظر گرفته مي شود.
عمر اين ماهي در ايران 250 ميليون سال است و در حال حاضر در معذض انقراض است. نگذاريم ننگ اين انقراض به گردن نسل ما بيفتد. واقعيت اين است که تمام ارگان ها بايد با همياري هم نسبت به دوام نسل اين موجود تلاش کنند.»
ماهيان خاوياري که استروژن ناميده مي شوند و از خانواده تاس ماهيان هستند، از جمله گونه هاي آبزي کم نظيري هستند که از قدمتي چند صد ميليون ساله که به عصر ژوراسيک باز مي گردد بر خوردارند و از اين رو ماهيان خاويار را فسيلهاي زنده جهان مي نامند که همراه با تکاملي فيلوژني تا به امروز باز مانده اند .
ارزش ماهيان خاوياري نه به جهت استفاده از گوشت آنان که به واسطه تخم آنان است که به خاويار يا مرواريد سياه مشهور اند. خاويار که خود به تنهايي به عنوان اشرافي ترين صبحانه جهان محسوب مي شود، انواع گوناگوني چون خاويار طلايي و سرخ و سياه دارد، که البته در اين ميان خاويار سياه از ازرشي قابل توجه بر خوردار است.
درياي خزر به تنهايي 93 در صد از ذخيره خاويار و ماهيان خاوياري جهان را در خود جاي داده است. همچنين 5 گونه از ماهيان خاوياري ممتاز جهان نيز در اين دريا مي زيند.
به نظر شما چگونه میتوان از این موجود بینظیر دریای خزر محافظت کرد و آن را از خطر انقراض نجات داد
آیا منقرض کردن این ماهی برای اینکه خاویار صبحانه اشرافی عده ای را تامین کند کار درستی است ؟
به نظر شما راههای حفاظت فیل ماهی چیست ؟